پژوهشی تطبیقی درباره مفهوم، ماهیت و شرایط اصل تناسب در حقوق بشردوستانه بین المللی و حقوق اسلام

Authors

Abstract:

اصل تناسب در پروتکل الحاقی یک و نیز اساسنامه دیوان کیفری بین­المللی به عنوان یک قاعده حقوقی عرفی تدوین شده است. با این حال مفهوم، ماهیت و نیز شرایط اعمال آن با ابهاماتی روبروست. در حقوق اسلام نیز به ویژه در موضوع دفاع، احکامی بیان گردیده که با اصطلاح نوپیدای «اصل تناسب» همگونی دارند. بررسی تطبیقی این اصل به منظور تبیین نقاط اشتراک و افتراق این دو نظام حقوقی و نیز تلاش برای کاستن از ابهام­های اصل تناسب ضروری می­نماید. پرسش این است که وجوه اشتراک و تمایز دو نظام حقوقی پیش­­گفته در این زمینه کدامند؟ بهره­گیری از روش تحقیق کیفی و بکارگیری اصول استنباط و تفسیر حقوقی و فقهی و همچنین بهره­گیری از روش­های تطبیقی نشان داد تفاوت­های این دو نظام حقوقی در مفهوم و برخی شرایط اصل تناسب بنیادین است. چه اینکه حقوق اسلامی به دلیل اهمیت حفظ جان انسان­ها، کاربرد اصل تناسب را در گستره­ای محدودتر از حقوق بین­الملل جایز می­داند.

Upgrade to premium to download articles

Sign up to access the full text

Already have an account?login

similar resources

ماهیت، شرایط و آثار اصل ضرورت نظامی در دو نظام حقوقی اسلام و حقوق بشردوستانه بین‌المللی

برداشت­های  متناقض از اصل ضرورت نظامی و وجود ابهام در ماهیت و آثار و شرایط این اصل در حقوق مخاصمات مسلحانه، منجر به حملات مکرر به مناطق مسکونی و اهداف غیر نظامی به ویژه در جنگ­های اخیر شده است. این واقعیت، بررسی دوباره اصل مذکور در مقررات بین­المللی و ابهام­زدایی از آن را ضرورت  بخشیده است. یکی از بهترین روش­ها برای رفع این ابهام­ها، می­تواند یک مطالعه تطبیقی درخصوص ضرورت نظامی در حقوق مخاصمات ...

full text

حقوق بشر و حقوق بشردوستانه بین المللی در فلسطین

تکیه منشور سازمان ملل متحد بر ایمان به "حقوق اساسی بشر، حیثیت و ارزش شخصیت انسانی، تساوی حقوق مرد و زن و نیز بین ملت ها اعم از کوچک و بزرگ، ایجاد شرایط لأزم برای حفظ عدالت، احترام به الزامات ناشی از عهدنامه ها و سایر مناج حقوق بین المللی وکمک به ترقی اجتماعی و شرایط زندگی بهتر با آزادی بیش تر" مبین آن است که جوامع انسانی بدون توجه به تفاوت های آن ها و در هر شرایطی اعم ازصلح یا جنگ باید از ...

full text

ماهیت و مبنای تعهد به تضمین رعایت حقوق بشردوستانه از نگاه اسلام و حقوق بین‌الملل

به‌رغم توسعه‌یافتگی هنجارین نظام بین‌المللی حقوق بشردوستانه، یکی از چالش‌های اصلی بلکه چالش اصلی این نظام، تضمین اجرای قواعد و مقررات آن است. اگرچه مادۀ 1 مشترک کنوانسیون‌های ژنو 1949دولت‌های عضو را علاوه‌بر موظف کردن به رعایت مقررات این کنوانسیون‌ها، به تضمین رعایت آن نیز مکلف ساخته است، لیکن رویۀ عملی دولت‌ها چندان نشان از استقبال آنها از چنین تعهدی ندارد، ضمن اینکه تفسیر این تعهد به لحاظ ماه...

full text

وضعیت کادر امدادی در مخاصمات مسلحانه از دیدگاه اسلام و حقوق بشردوستانه بین المللی

تامّل بر سوابق جنگ­ها و مخاصمات صد ساله اخیر مبیّن آن است که بعضاً طرفین جنگ از ابزارها و تاکتیک­هایی بهره برده­اند که مغایر اصول حقوقی می­باشد، از جمله بکار گیری خدعه در استفاده، پوشش و آرم کادر امدادی برای نیروهای رزمنده جهت یورش به دشمن و یا هدف قرار دادن مراکز و نیروهای امدادی و پزشکی. این در حالی است که به واسطه­ی اصول متعدّد حقوق بشردوستانه از جمله اصل تفکیک و البته تأکیدات صریح اسلامی در قرآ...

full text

آکادمی بین المللی حقوق تطبیقی و چهار دهمین کنگره بین المللی حقوق تطبیقی

حقوق تطبیقی‘ که فوایدی انکار ناپذیر دارد‘ جای خود را در جهان امروز باز کرده است و نهادها‘ انجمنها وموسسات آموزشی و پژوهشی گوناگون د رسراسرجهان در این زمینه فعالیت دارند. در دانشکده های حقوق معتبر دنیا این رشته به صورت درس اجباری یا اختیاری تدریس می شود و مؤسسات حقوق تطبیقی د رکشورهای مختلف به آموزش و پژوهش یا تنها پژوهش در این رشته می پردازند. کتابها ومجله های فراوانی در حقوق تطبیقی انتشار می ی...

full text

بررسی تطبیقی احکام اسلام و تازه های حقوق بین الملل درباره ی حقوق خانواده

خانواده از منظر بین الملل اهمیّت زیادی دارد تا آنجا که بیست و پنجم اردیبهشت ماه به عنوان «روز بین المللی خانواده ها» نامیده شده است. چنین اقدامی بدین معنی است که خانواده با مسائلی جهانی که حل و فصل آنها همتی بین المللی می طلبد، مواجه است. از سوی دیگر، اسناد بین المللی نیز در نهاد خانواده اثر گذاشته و در رابطه با خانواده، ازدواج و به خصوص حقوق زنان و کودکان بنیان های حقوقی نظام ملّی خانواده را اعم...

full text

My Resources

Save resource for easier access later

Save to my library Already added to my library

{@ msg_add @}


Journal title

volume 4  issue 4

pages  91- 118

publication date 2018-02-20

By following a journal you will be notified via email when a new issue of this journal is published.

Hosted on Doprax cloud platform doprax.com

copyright © 2015-2023